Ik heb een speciaal echtpaar in mijn praktijk. Daar heb ik er gelukkig veel meer van, maar dit echtpaar maakt altijd iets bijzonders in mij los.
Een bijzonder echtpaar
Ze zijn allebei zo rond de 60 jaar oud en leven al heel lang zonder te kunnen horen. Vanaf onze eerste ontmoeting, verbaasde het me hoe goed zij kunnen liplezen. Als ik zelf een keer patiënt ben bij een huisarts of een tandarts, realiseer ik me weer hoeveel informatie je in korte tijd moet verwerken. Het komt vaak voor dat je naderhand nog met wat vragen zit en daarom even belt. Wanneer je niet kunt horen, werkt dat anders.
De mensen over wie ik het heb, liplezen al mijn vragen en adviezen en helpen elkaar om te zorgen dat ze het beiden begrijpen. Wanneer dit niet het geval is, toetsen ze het weer bij mij. Een belletje achteraf behoort niet tot hun mogelijkheden.
Wanneer zij in mijn spreekkamer zitten, komt het niet in mij op om naar de klok te kijken. En dat is waar de magie van onze consulten begint. Het ‘niet kunnen horen’ is zo duidelijk aanwezig, dat alle kaders van tijd, planning en andere afspraken overboord gaan. Waar privacywetgeving veel digitale communicatie in de weg kan zitten, hebben we bij dit echtpaar altijd heel praktisch gekeken. Het is roeien met de riemen die je hebt. Mailen, appen, alles wat nodig is om ze net zo goed van informatie te voorzien als ieder ander.
Een beperking voor mij
Afgelopen week had zij een ingegroeide teennagel. Een duidelijk probleem met een duidelijke (maar niet altijd even prettige) oplossing: een prik om de teen te verdoven en vervolgens een stuk nagel verwijderen. Ik dacht tijdens het consult meteen door te pakken zodat ze er niet voor terug hoefden te komen, dus ik wilde gelijk beginnen. Toen ik klaar zat om de injectie met de verdoving te geven, besefte ik ineens dat het feit dat zij niet hoort, mij een beperking gaf. Ik kon haar niet geruststellen zoals ik dat wel bij horende patiënten kan. Ik heb namelijk een routine ontwikkeld om mensen zoveel mogelijk op hun gemak te stellen zijn ondanks de naderende pijn. In dat hele proces ben ik voor een groot deel afhankelijk van de woorden die ik kies en nog meer van de toon waarop ik ze uitspreek. Dat viel nu allemaal weg.
Haar man zat op afstand en zag mij een beetje stuntelen met geruststellende aanrakingen op haar been en pogingen om haar met mijn mimiek gerust te stellen. Hij zag het even aan, stond op en kwam naast haar staan. Ze keken elkaar in de ogen en hoewel ze het me niet zei of gebaarde, voelde en zag ik aan alles dat ze ontspannen was en klaar voor de prik.
Toen ik klein was en mijn moeder voor haar werk veel moest reizen, heb ik heel vaak bij mijn opa en oma gelogeerd. Het was een heerlijke warme gezellige plek, zoals het hoort bij een opa en oma. Er waren kleden, prulletjes, staande klokken en de verwarming stond lekker hoog. Ik vond het altijd heerlijk om hier een paar dagen te blijven slapen.
De platenspeler
Een van de grote schatten in hun huis was voor mij de platenspeler. Ik vond het een fascinerend apparaat: die grote glanzende platen die er voorzichtig opgelegd werden en dan het kenmerkende gekraak van de naald. Opa had een aantal klassiekers van ‘de grote drie van het Nederlands cabaret’, waarvan ik vermoed dat wel meer opa’s hier platen van hadden: Wim Sonnevelt, Wim Kan en Toon Hermans. Af en toe mocht ik luisteren. Omdat ik er geen seconde van wilde missen, zat ik op mijn knieën voor de platenspeler. Ik luisterde gebiologeerd, als in een trance. Ik begreep lang niet alles van wat er gezongen en gezegd werd, maar ik genoot er altijd met volle teugen van.
Toon Hermans
De grote favoriet bij mijn grootouders en mijn moeder was Toon Hermans. Daar hadden we thuis zelfs boekjes van en daar las ik af en toe uit. En nu nog steeds. Waar ik zo enorm van geniet is hoe in een klein, lief gedichtje een enorme wijsheid verpakt zit. Toon Hermans kon als geen ander kleine dingen een podium geven. Wat had deze man een geweldige timing en een charisma, en een lieve beschaafde humor. De manier waarop hij altijd een positief levensgevoel weet op te roepen, raakt mij nog steeds. En alles wat nu nog steeds zo relevant is, kon hij prachtig verwoorden. Het is simpel en geniaal tegelijk. En wat heeft deze man ontzettend veel liedjes en gedichtjes gemaakt.
Artiest van de eeuw
In 1999, een jaar voordat hij overleed, is Toon Hermans uitgeroepen tot ‘Artiest van de eeuw’. Zijn allereerste onemanshow maakte hij in 1955 (hij was toen al bijna 40) en hij heeft er daarna nog zo’n 16 gemaakt. Toon noemde zichzelf het liefst een clown, of ‘muzeman’, een woord dat hij zelf bedacht had. En oh wee als je hem een kleinkunstenaar noemde. Want, zo schijnt Toon te hebben gezegd: ‘Ik ben een GROOT kunstenaar’. Cabaretier? Nee, dat ook liever niet. ‘De doorsnee cabaretist is te veel wijsneus en te weinig feestneus.’
En ik kan dat alleen maar beamen. Hij was een groot kunstenaar en een feestneus. Geliefd door jong en oud en tijdloos doordat zijn werk vooral over de (on)belangrijke, kleine grote dingen in het leven ging en niet over de actualiteiten van toen.
Ik pak zelf nog regelmatig zijn gedichtjes erbij en hoop mijn liefde voor Toon ook aan mijn kids door te kunnen geven.
Hieronder drie van mijn lievelingsgedichtjes van Toon en een video waarin hij een aantal gedichtjes voordraagt. Ik hoop dat jullie er net zo van genieten als ik.
Liefs, Babette
Geluk - Toon Hermans
Geluk is geen kathedraal, misschien een klein kapelletje. Geen kermis luid en kolossaal, misschien een carrouselletje. Geluk is geen zomer van smetteloos blauw, maar nu en dan een zonnetje. Geluk dat is geen zeppelin, ’t is hooguit ’n ballonnetje.
Goudrenètje - Toon Hermans Ik vind zo’n goudrenètje ‘n juweeltje, ‘n blozen bolletje met kleurtjes op de wangen. Ik kijk ook telkens weer aandachtig naar het steeltje daar heeft zijn appelleven toch van afgehangen.
Klein- Toon Hermans Het licht is zo gigantisch groot hier boven ‘t weidse strand dat ligt niet aan het licht, het ligt aan mij hier in het zand
ik ben een druppel van de zee van ‘t strand ben ik één korrel en mijmerend denk ik bij mezelf nou lust ik wel een borrel
Door: Kate Maat (56) I De straten zijn ondergelopen, het blijft maar regenen. Het staat weliswaar niet in verhouding tot de ramp die zich nu in het zuiden voltrekt maar indrukwekkend is het wel. Het kolkt en het bruist. De afvoerputten zijn verzadigd, zonder kaplaarzen er op uit staat garant voor natte voeten.
Kleine Rex van 6 vindt het allemaal maar mega spannend, zijn Mama laat hem lekker buiten kliederen. Hij stampt en spettert dat het een lieve lust is. Knalrode wangen en een lach van oor tot oor.
Rex had al aangebeld bij zijn vriendje Tommie maar die mocht niet mee naar buiten en keek verdrietig door zijn raam. “Dan neem je toch gewoon Bommeltje mee” opperde de Mama van Rex, hé, dat is een goed idee en wel zo gezellig. Bommeltje, zijn onvoorwaardelijke vriend, als 6 jaar zijn ze beste maatjes. Dat hij van pluche is met één oog, een hangend oor en met de vreemdste vlekken op zijn lijfje, dat is geen enkel probleem.
Pas sinds een paar weken gaat Rex af en toe de deur uit zonder Bommeltje. Papa had gezegd dat hij nu toch wel een grote stoere jongen is die alleen op pad kon. Naar school gaat Bommeltje wel altijd mee en als Rex de rits van zijn schooltas openlaat dan beleven ze samen de mooiste avonturen.
Op straat vond Rex grote takken en bouwde een dam. Bommeltje had hij op de uitkijk gezet, bovenop een steen. Hij werd wel een beetje moe en toen Mama riep was hij stiekem wel blij. “Kom Bommeltje we gaan” maar konijn langoor zat niet meer op zijn steen. Rex riep en riep en raakte in paniek. Angst en verdriet maakten zich van hem meester. Ontroostbaar ging hij naar binnen en bleef uren uit zijn raam turen.
Wat Rex niet wist is dat Meneer van Slooten, de vriendelijke overbuurman, net zijn kaplaarzen had aangetrokken om een lekker maaltje te gaan halen. Sinds hij zijn vrouw was verloren haalde hij steeds vaker een goede kant en klaar maaltijd. Zodra hij naar buiten liep zag hij iets drijven, het zag er gek uit. Misschien was het een stuk stof, er glinsterde iets en hij zag ook een oor, dit moet een knuffel van een kindje zijn. Ik neem hem mee naar huis en hang een briefje bij de Coop op het mededelingenbord, knuffel gevonden!
De volgende dag zag de Mama van Rex het briefje en kon haar intens verdrietige zoon, die de hele nacht niet had geslapen, het goede nieuws vertellen. Dit moet Bommeltje zijn. Op naar Meneer van Slooten met een mooie tekening, Meneer van Slooten de tekening en Rex en Bommeltje herenigd.
Je begrijpt dat er tussen Rex, Bommeltje en Meneer van Slooten een innige vriendschap is ontstaan.
Door: Thom Asvaer (83)I Ooit schreef ik u in een van mijn eerdere columns over een beduimelde groene envelop die ik aantrof bij het (eindelijk) eens opruimen van een oude ladenkast. Ik beloofde u toen bij tijd en wijle er eens een uit het stapeltje op u ‘los te laten’. Bij deze! Een satirisch gedicht vol ironie en synisme; een cabaretier waardig. Ook met de nodige zelfspot. De dichter? Onbekend. Hoe oud precies? Ik denk jaren ’60 vorige eeuw maar nog steeds herkenbaar.
***
Met ons senioren is niets aan de hand Wij zijn nog uitstekend van lijf en verstand Al hebben we spijkers in heupen of knieën En krijgen we last van teveel calorieën Van zenuwen, reuma, spierpijn en jocht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
Het lopen op steunzolen valt echt wel mee En met ons gebit zijn we best wel tevree Wij zullen nog veel en 'dat willen we weten' Maar wat we willen, zijn we soms vergeten Al groeien we krom naar de aarde gericht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
De jeugdige liefde was mooi en apart Nu dragen we pacemakers onder ons hart Wij denken met weemoed aan vroegere jaren De tijd dat we vurige minnaars waren Nu voelen we scheuten in ieder gewricht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
Wij ouderen worden wat langzaam en traag En slikken nu pillen voor darmen en maag Wij kruipen nu ’s avonds bekaf in ons bed En nemen voor het slapen nog een slaaptablet Al valt voor senioren het leven niet licht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
De adem wordt korter, de kelen te droog De pols is te snel en de bloeddruk te hoog De jaren gaan tellen, wij willen niet zeuren Ondanks de narigheden die met ons kunnen gebeuren Wij hebben te veel of te weinig gewicht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
Al geven de zintuigen wel eens wat kommer en kwel Met bril en gehoorapparaat lukt het vaak nog wel Al brengt soms de ouderdom grote en kleine verdrietjes Spontaan zingen we nog steeds onze ‘oude liedjes’ En hopen dat u zegt na dit laatste gedicht Wij zijn nog fantastisch.......... op het eerste gezicht
***
Moeilijk is het altijd om aan het begrip “senior” een leeftijd te verbinden. Daarom gelukkig geen enkele reden om zich aangesproken te voelen door bovenstaande ode. Het betreft ons namelijk niet!
Lees & voel tussen de regels de zelfspot door. Dat is het aardige van dit soort geschriften.
Weinigen zullen dan ook aan een opsomming van alle genoemde ‘beperkingen’ uit dit gedicht voldoen. En dat moet toch tot tevredenheid stemmen. En dat weer tot dankbaarheid.
Belangrijkste is niet de leeftijd maar hoe een mens zich voelt en doet en welke leeftijd u zichzelf daarbij toedenkt.
Welbeschouwd: Een ontboezeming maar wel een die een glimlach achterlaat.
Ik ben een beetje moe. Een beetje erg moe. En dat zo kort na mijn vakantie.
Dit kan niet natuurlijk. Huisarts zijn in Nederland, waar we het natuurlijk heel goed hebben, en dan zo een stukje openen. De wereld staat immers in brand. Klimaat, Afghanistan, Corona… Maar ja, ik zit nu achter de laptop met een deadline en dit is wat mijn hoofd doet. Gelukkig begrijp ik waar de moeheid vandaan komt. Gisteravond had ik een visitedienst. Dat klinkt misschien een beetje alsof ik op de koffie kom om grote prijzen uit te delen, maar de werkelijkheid is anders.
Aan het werk op de huisartsenpost
Gisterochtend ben ik, zoals elke werkdag, om 8.00 uur begonnen met mijn spreekuur. Toen het grootste deel van mijn werk klaar was ben ik om half zes met een bak afhaaleten naar de huisartsenpost gereden. Als praktijkhoudend huisarts ben ik aangesloten bij een huisartsenpost waar we met de andere aangesloten praktijken de avond en nachtzorg organiseren voor onze patiënten. In de praktijk houdt dat in dat ik ongeveer veertig avonden en weekenddagen aan het werk ben op de huisartsenpost. Er zijn diensten waarbij ik daar spreekuur doe en diensten waarop ik met een ambulance-auto en chauffeur op pad ga. De laatste variant heeft mij altijd aangesproken. Het blijft gewoon ontzettend bijzonder en uitdagend om op onmogelijke uren bij Jan en alleman thuis te komen en te helpen. Alles komt voorbij: hartaanvallen, beroertes, gebroken heupen, sterfbedden, Corona en ga zo maar door. Geen situatie is hetzelfde en de werkdruk is behoorlijk hoog maar het is fijn om te merken dat je echt iets voor mensen kunt betekenen en met sommige patiënten heb je een onverwachtse klik.
Een mevrouw die in de war was
Gisteravond rond 22 uur ’s avonds was ik thuis bij een mevrouw die onduidelijk sprak en in de war was. Tijdens ons gesprek en onderzoek vond ik haar verwardheid nogal wisselend want ze was op sommige momenten onverwachts scherp. Zo vond ik het best knap dat zij precies wist welke datum het was. Zelf had ik er zo een of twee dagen naast kunnen zitten.
Hoewel mijn vermoeden was dat de klachten een bijwerking waren van de medicatie die ze gebruikte, leek het mij beter om toch even langs het ziekenhuis te gaan om een probleem in de hersenen uit te sluiten.
Gewoon even plassen
Haar antwoord op mijn voorstel was: ‘eigenlijk wil ik gewoon even plassen en dan lekker tukken, het is wel goed zo’. Op een of andere manier voelde deze zin zo dichtbij op dat moment dat ik door mijn hurken ben gegaan, haar in de ogen keek en zei: ‘dat is nou eigenlijk precies wat ik ook wil’. Waarop zowel zij, haar zoon, schoondochter als ik ontzettend hard moesten lachen. Na dit moment waarop wij elkaar volledig begrepen gaf ze dan toch maar gehoor aan onze zorgen en is ze naar het ziekenhuis gegaan. Ik lag uiteindelijk om 00.30 uur op bed en zag vanochtend om 8.00 uur mijn eerste patiënt weer.
En eigenlijk was mijn gevoel om 8.00 ‘s ochtends hetzelfde. Ik wilde gewoon even plassen en dan lekker gaan slapen. Maar dat heb ik voor me gehouden. Als ik dat had gezegd had mijn patiënt mij vermoedelijk erg vreemd aangekeken!
Deze website gebruikt cookies zonder chocola. Minder lekker, maar wel nodig. Wanneer je cookies accepteert gebruiken we ze om onze website te verbeteren en onze advertenties relevanter te maken.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Recente reacties